Nahuatlahtol

Nehuatl onotocayotiaya José Vasconcelos huan yeca onimomiquili, yecce amo omic nochi in notlanemiliz tlen oniquimaca huan amo cualli ca, yecce yo opanoc, axan ticate occe xihuitl, occe cahuitl, huan axan namechtlatlania xinechtlapopolhuican nochi tlen opanoc ipan occequi xihuitl. Namechtlatlania xinechtlapopolhuican tlen onicchi ican policas ican nanmotlamachtiliz, nanmonemiliz huan occequi tlamantli tlen onicchi ican occequin tlacameh huan ican tequihuan in nican Mexicoh.

Nehuatl nicnequi nanquimatizqueh: tlen amo cualli onicchi, tlica onicpic tomin huan onicchihuaya tlen onicnequiaya, quen axan chihua occequin políticos nozo in tequihuan, tlica quinequih nochi huelitiyo, amo ihcon occepa nicchihuaz, amo cualli cah ticmihtizqueh nanmonemiliz, nanmoyoliz, nochi tlen nanquipiah huan nanquimatih namehuan. Amo ticchihuazqueh ican occequin tlanemiliztli ican occequin nemiliztli tlica techpoloa ticnequi nannehnemizqueh cualli. Xinechtlapopolhuican tlica onicnequiaya nictlaliz in tlamachtiloyan Mexicoh huan in hueyi tlamachtiliz tlen amo nancacihcamaticaya in macehual altepemeh. Amo cualli ihcon ticchihuazqueh tlica amo nanmotlatlacol, amo ximotequipachoa, tehuan ticnequi nochtin toaltepemeh nehnemizqueh cualli.

Amo ticnequi ocachi ticpolozqueh. Ticnequi nanchantizqueh ocachi cualli, yeyehtzin, cualtzin, ican nochi tlen nannequilia. Tehuan tictemozqueh cualli, tlen namehuan nannehnemizqueh cualli, nannemilizqueh ican nochi tlen nanquipiah huan nochi tlen nanquimatih.

Ihcon niquihtoznequi ticchihuazqueh quenin tohuampo Víctor Montero huan tictzalozqueh quenin timihtotizqueh ican ahuil ilhuitl.

Castellano

Mi nombre es José Vasconcelos y ya estoy muerto, pero lo que no murió del todo fue mi pensamiento que yo compartí erróneamente, aunque eso ya paso y hoy estamos en otro año, en otro tiempo, quiero pedirles que me perdonen por todo lo sucedido en años anteriores. Les suplico me perdonen por lo que hice con las políticas educativas, con su vida y con otras cosas más que hice junto con otros hombres y autoridades de México.

Yo quiero que ustedes sepan que no actúe correctamente, porque mi posición adinerada y de privilegios me cegaron como los políticos actuales que están cegados por tener poder, no volveré actuar así, no está bien destruir sus formas de vida, sus espíritus, todo lo que ustedes poseen y saben. No actuaremos con pensamientos y vidas ajenas porque nos destruyen; queremos que sean libres. Discúlpenme por querer establecer una escuela mexicana y una filosofía que no contemplaba a los pueblos originarios. No volveremos hacer eso, porque ustedes no son responsables, no se preocupen más, nosotros lo que queremos es que todos los pueblos sean libres.

No queremos más destrucción. Nosotros queremos que ustedes vivan mejor, con todo lo que requieren y necesitan. Buscaremos el bien, que ustedes sean libres, que vivan bien con todo lo que tienen y con todo lo que saben.

Así diré que actuaremos, como nuestro amigo Víctor Montero y aprenderemos a bailar el carnaval.